Rabobank schond zorgplicht en mocht renteswaps niet adviseren

Het hof Amsterdam heeft in haar arrest van 5-8-2025 bepaald dat Rabobank haar zorgplicht heeft geschonden en 3 renteswaps niet mocht adviseren en/of verplicht stellen.

Casus

Mijn cliënt in deze kwestie is een succesvol ondernemer. Hij had 2 beleggingspanden en een privé woning die volledig variabel (euribor) gefinancierd waren bij verschillende banken. Op een gegeven moment werd hij door Rabobank benaderd met een voorstel om de hele portefeuille te herfinancieren met een variabele (euribor) rente. Rabobank stuurde hem daar een concreet voorstel toe. Vervolgens stuurde Rabobank een paar emails waarin summier werd verwezen naar renteswaps en treasury zonder duidelijke uitleg of toelichting.

Mijn cliënt had geen ervaring met treasury of derivaten en werd in dit proces bijgestaan door zijn fiscale adviseur. Deze laatste had ook geen kennis en ervaring met derivaten, zoals hij ook had verklaard.

Vervolgens was er een afspraak gepland door Rabobank waarbij voor het eerst een treasury adviseur van de bank ten tonele kwam. Ter plekke werden toen 3 renteswaps afgesloten voor de 2 beleggingspanden en privé woning. De vaste fiscale adviseur was toen op vakantie en dus niet aanwezig.

Uitspraak hof

Zorgplicht / (ervaren) ondernemer

Het hof Amsterdam vond terecht dat deze gang van zaken niet correct was en dat Rabobank haar zorgplicht jegens mijn cliënt had geschonden. De 3 renteswaps mocht Rabobank niet zo adviseren en/of verplicht stellen. Rabobank had mijn cliënt moeten waarschuwen voor de kenmerken en risico’s daarvan.

Het hof stelde daarbij dat van (ervaren) ondernemers meer verwacht mag worden en dat er in casu geen bijzondere zorgplicht rustte op Rabobank om de ondernemer te beschermen tegen gebrek aan kunde en inzicht. Dat is onjuist. Immers, het gaat hier om financieel complexe producten en zowel de ondernemer als zijn fiscaal adviseur hadden geen kennis en ervaring daarmee. Daarnaast kwam het initiatief van de renteswaps van Rabobank en dus was Rabobank de adviseur daaromtrent.

Geen verjaring / schending klachtplicht

Het verweer van Rabobank omtrent verjaring en schending klachtplicht werd door het hof verworpen. Dit zijn standaard verweren van banken in dergelijke zaken. De bewijslast dat de klant wist dat de bank haar zorgplicht had geschonden en dat hij schade had geleden rust op de bank, zoals de Hoge Raad ook meermaals heeft bevestigd.

Schade

Het hof oordeelde dat alleen de schade omtrent de kosten van het deskundigenrapport voor vergoeding in aanmerking kwamen.

De overige schade claims waaronder die inzake de renteswaps werden vreemd genoeg afgewezen met een sterk staaltje doelredenering door het hof. Enerzijds oordeelde het hof dat de bank haar zorgplicht had geschonden door niet te waarschuwen voor de risico’s van de renteswaps, anderzijds oordeelde het hof dat deze onbekendheid met die risico’s niet tot schade kon leiden. Dat klinkt niet alleen tegenstrijdig, dat is het ook.

Dat geldt temeer nu mijn cliënt voorheen altijd aantoonbaar volledig variabel (euribor) gefinancierd was, hetgeen Rabobank wist, en dat het voorstel van Rabobank dat ook was. Het hof maakt het nog bonter door te stellen “dat een redelijk denkend ondernemer een vastgoedportefeuille niet geheel variabel zal financieren in verband met de financiële risico’s die hij dan loopt in geval van rentestijging.”

Dat is onjuist en werd ook niet nader gemotiveerd door het hof.

Rentevisie

Rabobank adviseerde de renteswaps juist om renterisico’s af te dekken. In de summiere brochure van Rabobank stond een misleidende grafiek waarin de rente alleen maar stijgt. Desondanks oordeelde het hof dat de bank haar rentevisie niet hoefde te delen met de ondernemer. Ook dat is een onjuiste en nogal vreemde redenering.

Dat geldt temeer nu Rabobank (en ook ABN AMRO en ING) wel ten minste ieder kwartaal haar rentevisie publiceerde en/of deelde met andere klanten. Volgens het hof is de rentevisie van de bank dus niet relevant indien de bank een complex renteproduct aan een ondernemer adviseert die geen kennis en ervaring heeft met dergelijke complexe financiële producten. Inmiddels is wel duidelijk dat de banken, waaronder Rabobank, destijds bij het “verkooppraatje” over renteswaps de klant wel waarschuwden dat de rente zou gaan stijgen, maar de klant niet waarschuwden voor de kenmerken en risico’s van de renteswap.

Conclusie

Het hof oordeelde terecht dat de bank haar zorgplicht had geschonden bij de advisering van de 3 renteswaps. Helaas werd de schade slechts zeer beperkt toegewezen en werd de bank (weer) de hand boven het hoofd gehouden. Daarbij ging het hof helaas voorbij aan relevante feiten, getuigenverklaringen en een deskundigenrapport.